عبد الله بن قدامة ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )

120

كتاب التوابين ( توبه كنندگان ) ( فارسى )

محمد ! رانده شده از مكه آمدى و ما ترا پناه داديم ، انصار گفتند : خدا و رسول خدا را بر ما منت بيش از اين است . فرمود : و اگر بخواهيد مىتوانيد بگوييد مگر تو خوار و زبون پيش ما نيامدى كه ما ترا نصرت داديم و درست هم مىگوييد ، گفتند : خدا و رسولش را منت فزون است . فرمود : و مىتوانيد بگوييد بينوا و عائله‌مند پيش ما آمدى و ما با تو مواسات كرديم و درست هم مىگوييد ، گفتند : خدا و رسولش را منت فزون است . آنگاه رسول خدا ( ص ) فرمود : آيا به اين موضوع راضى نيستيد كه مردم شتر و گوسپند ببرند و شما پيامبر خدا را با خود داشته باشيد ؟ گفتند : اى رسول خدا بسيار خشنوديم . در اين هنگام پيامبر ( ص ) فرمود : اگر همه مردم به يك وادى بروند يا به دره‌اى پناه برند و آن را بپيمايند ، من راه وادى و دره انصار را خواهم پيمود ، و اگر موضوع هجرت نبود من خود مردى از انصار بودم . مردم چون جامه‌رو و انصار جامه چسبيده به پوست بدن‌اند . « 56 » 55 - ابو محجن ثقفى سالار خردمند و داناى اديب محمد بن محمد بن مواهب خراسانى « 57 » ، از راويانى براى ما نقل كرد كه چنين مىگفته‌اند : هنگامى كه در جنگ قادسيه عراق ، كارزار سخت شد ، ابو محجن ثقفى « 58 » در قرارگاه

--> ( 56 ) . اين موضوع در منابع كهن شيعه به همين صورت با اندكى اختلاف در الفاظ و كاستى و فزونىهاى مختصر و از جمله آنكه امير المؤمنين على عليه السلام هم در التزام و همراه پيامبر ( ص ) بوده است در الارشاد شيخ مفيد ( ره ) ، صفحات 68 / 67 ، چاپ گراورى ، تهران ، 1377 ق و به نقل از آن در بحار الانوار مرحوم مجلسى ( ره ) ، صفحات 159 / 158 ، ج 22 آمده است . واقدى هم در مغازى ، ص 727 ، ترجمه آن چاپ نشر دانشگاهى ، اين موضوع را با اختلافاتى در الفاظ كه رساتر است و همراه با فزونىهايى آورده است . محمد بن سعد در طبقات ، ص 190 ، ترجمه ج 2 به قلم اين بنده ، چاپ نشر نو به صورت بسيار مختصرى آن را نقل كرده است . ( 57 ) . اين مرد از اديبان و شاعران قرن ششم و درگذشته به رمضان سال 576 هجرى است ؛ اصل او از خراسان و ساكن بغداد و از مردان مورد توجه حكومت بوده است ، براى اطلاع بيشتر به مقاله آقاى ابو الفضل بيرجندى در دائرة المعارف بزرگ اسلامى ، ص 407 ، ج 3 مراجعه فرماييد . ( 58 ) . ابو محجن از شاعران و سواركاران قرن هفتم ميلادى - صدر اسلام - كه شيفتهء شراب بوده است ؛ به الشعر و الشعراء ابن قتيبه ، ص 336 چاپ بيروت ، 1969 ميلادى مراجعه فرماييد .